Voor bijna 90% van de immigranten in Canada is het staatsburgerschap de kers op de taart. Na 3 jaar verblijf in het land kunnen ze een aanvraag doen. De meeste doen dat ook zo vlug als het kan en worden Canadees staatsburger na ongeveer 4 jaar verblijf. Wel wordt er voordien een - meestal schriftelijk - examen afgenomen dat peilt naar de talenkennis en de kennis over de basiswetten en gewoonten van het land. Het slagen in dit examen is ook een voorwaarde om aanvaard te worden als Canadees staatsburger.

Citizenship en Immigration hebben ons de gelegenheid gegeven zo'n citizenship ceremony bij te wonen en er zelfs filmopnamen te maken. Dat is uitzonderlijk omdat bij dergelijke plechtigheden normaal geen 'buitenstaanders' worden toegelaten. Het is de rechter-voorzitter van de 'Citizenship Court' die daar het laatste woord over heeft.

De week van 14 oktober was Citizenship Week en dus waren er nogal wat 'ceremonies' gepland. Er waren er grote waarbij tot 400 immigranten tegelijkertijd het burgerschap verwierven, maar wij waren bij een kleinere groep van ongeveer 80 immigranten.

Voor dergelijke plechtigheid is er altijd een gastorganisatie. Dat kan het gemeentebestuur zijn, dat kan een organisatie of bedrijf zijn of, zoals in ons geval, een school: de Britannia Highschool. Uiteraard is en blijft de rechter, die de ceremonie voorzit, de baas.

Terwijl de kandidaten en hun familieleden binnenkwamen en de studenten van de 11de klas hun plaatsen innamen bovenaan in de aula, speelde beneden het schoolorkest onder leiding van een van de leerkrachten, zelf duidelijk van Aziatische afkomst (zoals trouwens de meeste leden van het orkest). Stipt om 14:00 uur startte de ceremonie met een piper in schotse rok die de aula binnenkwam, gevolgd door de sheriff van de RCMP, de Royal Canadian Mounted Police, in het prachtige rode uniform met laarzen en het specifieke hoofddeksel. Na hem volgden de rechter, de ceremoniemeester en vijf verdienstelijke burgers die als getuigen aan de plechtigheid deelnamen. Allemaal, behalve de doedelzakspeler, namen ze plaats op het podium. De sheriff verklaarde dan de zitting voor geopend en de directeur van de school nam als gastheer het woord. Hij was een van de immigranten die langer geaarzeld heeft dan de meeste en die die dag ook het Canadees staatsburgerschap zou verwerven. Ook hij maakt deel uit van de 'visible minorities'. Blijkbaar is hij van Afrikaans-Caraïbische origine.

Nadat de ceremoniemeester het verloop van de plechtigheid geschetst had nam de rechter het woord om de kandidaat-burgers te herinneren aan hun rechten en plichten als Canadees staatsburger. Hij vergeleek de verbintenis met die van een huwelijk. "Het enige verschil is dat je dit soort 'huwelijk' maar één keer in je leven sluit". Hij benadrukte eveneens dat Canadezen met reden fier mogen zijn op hun land. "Overal ter wereld krijgen mensen een glimlach op hun gezicht als ze horen dat je Canadees bent omdat Canadees zijn geïdentificeerd wordt met tolerantie, wederzijds respect, vrijheid en veiligheid. Velen onder U die vervolging, onderdrukking en oorlog gekend hebben in hun land van herkomst kunnen deze waarden nog meer waarderen". Dit is inderdaad het belangrijkste dat Canada zijn nieuwe burgers kan aanbieden. Van de nieuwe burgers wordt gevraagd dat zij hun cultuur, gewoontes en levensstijl meebrengen en onderhouden om de Canadese diversiteit nog meer kleur te geven. In Canada wordt multiculturaliteit niet gezien als een probleem, als een bedreiging maar wel als een rijkdom.

Nadat de kandidaten individueel de eed hadden afgelegd door recht te staan en hun naam te vermelden en nadien gezamenlijk de formule uit te spreken in het Engels en in het Frans, de twee officiële landstalen, werden ze één voor één op het podium uitgenodigd om hun bewijs van staatsburgerschap af te halen. Ze werden er gefeliciteerd door de rechter en de 'modelburgers' en ontvingen allemaal een bloem. Het was een mooi defilé van ouderen en kinderen, van mensen van Aziatische en Afrikaanse herkomst, Shiks uit India, Tamils uit Sri Lanka, Chinezen uit Hong-Kong en mainland China, Filipino's, Zwarten uit Ruanda, wat minder zwarten uit de Caraïben, uitbundige Zuid-Amerikanen en wat minder uitbundige Oost-Europeanen, een jonge Spaanse vrouw en tal van anderen die fier en gelukkig waren om zich voortaan Canadees te kunnen noemen.

Na het zingen van de nationale hymne en de gelukwensen door de 'modelburgers' - één van hen is vertegenwoordigster van de leerlingen van de school die gastheer speelt - en een korte slotbeschouwing door de rechter-voorzitter werd de zitting officieel gesloten verklaard door de sheriff.

Na een Citizenship Ceremony wordt van de gastorganisatie verwacht dat zij een sobere receptie aanbiedt aan alle gasten. Dat wil zeggen frisdranken, koffie, thee en gebak. Alcohol is niet toegelaten bij deze feestelijk afsluiter. Aan de vele glunderende gezichten te zien werd dat helemaal niet als een gemis ervaren.

Jan